جان پناه چیست؟

در اصطلاح واژه ی جان پناه به معنی محافظت کردن و پوشاندن است. این لغت از واژه ایتالیایی پاراپتو گرفته شده است. “پارا” به معنی محافظ و پوشش و “پتو” به معنی سینه است.

برجستگی یا جان پناه را می توان به زبان ساده، به عنوان یک دیوار کوتاه ساخته شده در اطراف لبه سقف یا ایوان تعریف کرد. مترادف های دیگر آن نرده ها و دست اندازها هستند. یکی از مهمترین و حساسترین بخش های طراحی منازل و سایر سازه ها، طراحی و ساخت جان پناه است. با طراحی و ساخت مناسب می تواند امنیت ساختمان را افزایش دهد، و موجب زیبایی بیشتر نمای شهری شود. از قدیم تا به امروز، جان پناه، قسمت بسیار پر اهمیتی از معماری بوده است.

مفهوم جان پناه و نحوه پیاده سازی ساخت آن

به منظور طراحی و ساخت جان پناه های مختلف، می توان از سبک ها، طرح ها، رنگ ها، اندازه ها و شکل های متفاوت استفاده کرد. این بنا یکی از اجزای سازنده ساختمان است. زمانی که سقف ها ساخته می شوند، جان پناه با دیوارهای به هم پیوسته، به سادگی شکل می گیرد و تکیه گاه محافظی ایجاد می کند. همچنین، می تواند در فرم سازه هایی مانند دیواره های شهر یا دیواره های آتش به صورت عمودی ایجاد شوند.

این نوع سازه، در ابتدا برای محافظت در برابر حملات نظامی به عنوان پناهگاه هایی ساخته می شد. اما امروزه بیشتر به عنوان موانع برای جلوگیری از حوادث و محافظ راه آهن بکار می رود. دیواری که در لبه ساختمان ساخته می شود جان پناه نیست. اگر چه بسیار شبیه است، اما جان پناه در لبه سقف ساخته نمی شود و مختص سقف نیست. این دیوار هم از آجر و هم از سایر مواد ساخته می شود.

وظیفه جان پناه محافظت از جان ساکنان است. اما اگر مطابق با مراحل استاندارد و مواد مناسب پیاده سازی نشود، می تواند موجب به وجود آمدن خسارات مالی و جانی زیادی شود. با این مقاله از بینادر همراه شوید تا معنی کامل تر و طریقه استفاده از جان پناه را یاد بگیرید.

جان پناه

جان پناه

ویژگی ها و مشخصات جان پناه

• جان پناه دارای ارتفاع ۲۰/۱ متر است، که قسمتی از بیشترین ارتفاع مجاز ساختمان است.
• سقف، تاسیسات و راه پله در همه ساختمان ها قسمتی از ارتفاع سایه محسوب می شوند.
• بالکن ها، تراس ها، و هر نوع برجستگی در کف سازه، باید دست کم ۲۰/۱ متر از آخرین طبقه ارتفاع داشته باشد.
• ارتفاع جان پناه از سقف ساختمان بخشی از ارتفاع مجاز سازه است.
• ارتفاع مجاز هر ساختمان از طریق فاصله (کد صفر صفر) لایه کانال تا سقف بنای جان پناه تعیین می شود.
• اگر جان پناه ارتفاعی بیش از ۷۰ سانتی متر داشته باشد، باید تا بالای آن، سیم پیچ عمودی ادامه داشته باشد. بعلاوه، دو میله افقی فولادی و یک سیم پیچ افقی با ۱۰ سانتی متر ارتفاع روی جان پناه نصب شود.

با این حال، جان پناه معایبی نیز دارد. معایبی از قبیل سقوط که می تواند بسیار خطرناک باشد. گاهی علت سقوط این سازه، زلزله است. سقوط در حین زلزله، به علت پهنای کم جان پناه در مقایسه با اندازه استاندارد، عدم اتصال آن به سقف و استفاده از مصالح نامرغوب صورت می گیرد. این سازه ها معمولاَ با شیشه و فلز ساخته می شوند و سقوط آنها در هنگام زلزله برای افراد بسیار خطرناک است.

کاربرد و نقش جان پناه در ساختمان

وظیفه حفاظت از ساختمان، بر عهده جان پناه است. اما امروزه، نقش بزرگتر نشان دادن و زیبا سازی ساختمان را دارد. جان پناه کاربرد های قابل توجه دیگری نیز دارد از جمله، از سقف، در برابر آسیب یا فرو ریختن بر اثر باد محافظت می کند و مانع از نفوذ رطوبت به سقف می شود. این سازه، باعث می شود که در هنگام وزش شدید باد، فشار، به طور چشمگیری در لبه های سقف کاهش یابد. اگر ساختمان جان پناه نداشته باشد، در هنگام باد شدید، در لبه های سقف گرد بادی به وجود می آید که باعث ایجاد فشار زیاد به سقف و سقوط سقف می شود.

شیشه جان پناه

یکی از سیستم های جدید تمام شیشه و شفاف، شیشه جان پناه است، که برای افزایش ایمنی، امنیت و زیبایی در تراس ها و بالکن ها کاربرد بسیار زیادی دارد. بعلاوه، به علت داشتن ویژگی هایی نظیر قابلیت هماهنگی و تلفیق با طرح های معماری مختلف و به وجود آوردن یک سازه شیشه ای شفاف، در میان معماران و مهندسان بسیار محبوب است. طرح های متنوع این شیشه، به علت استفاده از اتصالات ضد فرسایش و مقاوم آلومینیومی و استیل و یراق آلات، ایمنی بسیار بالایی دارد.

ایمنی بالای جان پناه به علت وجود لمینت و شیشه سکوریت در آن است. در تولید شیشه جان پناه از دو نوع شیشه ضد ضربه لمینت و شیشه ایمن سکوریت که استفاده می شود که در برابر تغییرات ناگهانی دما مقاومت زیادی دارد.

جان پناه

جان پناه استیل

مزایا شیشه جان پناه

جان پناه شیشه ای از مزایای زیادی برخوردار است، از جمله:
• حفظ امنیت به منظور سهولت تردد
• زیبایی و سادگی در عین کارایی
• بکاربردن منظره های طبیعی بدون به وجود آوردن مزاحمت بصری
• هزینه مقرون به صرفه در مقایسه با انواعی که در بازار موجود است
• قابلیت تلفیق با سایر مواد از جمله بتن، آجر و ترموود
• مقاومت بسیار زیاد در برابر وزش باد و ضربات احتمالی
• قابل پیاده سازی به صورت لمینت و ضد ضربه برای افزایش ایمنی

ویژگی ها و کاربردها

جان پناه شیشه ای ویژگی ها و کاربردهای بسیار زیادی دارد از جمله:
• استفاده در نرده دور وید، بالکن، تراس، راهرو ها، روف گاردن و ….
• پیاده سازی بخش های تمام شیشه ای
• پیاده سازی دیوار اطراف استخر و آب نما
• پیاده سازی سیستم کنترل ترافیک و صف انتظار در بانک ها و مراکز تجاری
• نصب آسان و سریع بدون نیاز به جوشکاری، تخریب، آهن کشی و …
• توانایی نورپردازی درون شیشه در بعضی از طرح ها
• دارا بودن تنوع زیاد در رنگ، متناسب با فضاسازی ها و کاربردهای مختلف
• مقاومت بسیار زیاد در برابر نور آفتاب، حرارت و رطوبت بالا
• پایین بودن هزینه نگهداری

اهمیت استفاده و کاربرد جان پناه، امروزه، بیشتر از قبل شده است. کاربرد این بنا به عنوان یک بخش از نمای خارجی ساختمان، بسیار ارزشمند است.

جان پناه

جان پناه شیشه ای

انواع جان پناه شیشه ای

با توجه به نوع و مکان کاربرد آن و سلیقه کارفرمایان، جان پناه شیشه ای به دو فرم با قاب و بدون قاب، طراحی و تولید می شود. در نوع با قاب از شیشه سکوریت و یراق آلات مربوط به آن، شامل قاب و بست های مورد نیاز استفاده می شود. در نوع بدون قاب، به دلیل حذف الحاقات، می توان شاهد زیبایی بصری بیشتری بود. ما در این مقاله از سایت بینادر در مورد این سازه، اطلاعاتی در اختیار شما قرار می دهیم.

مراحل پیاده سازی و ساخت

پیاده سازی جان پناه بعد از کار دیوار کشی و قبل از ساخت نما انجام می شود. پس از اتمام ساخت سقف، مطابق با اصول استاندارد دیوار چینی و بر اساس سقف، به ضخامت ۱۰-۲۰ سانتیمتر یک دیوار محافظ بسازید. بعد از ساخت دیوار یک پایه (درب) روی آن بگذارید. می توانید پایه را از بتن، آجر یا مصالح دیگر بسازید. برای انجام این کار، در مرحله اول، لباس کار بپوشید، ابزار و وسایل ایمنی لازم را بردارید و با رعایت تمام اصول ایمنی، مراحل زیر را انجام دهید.

پیاده سازی جان پناه شیشه ای

ملات مورد نیاز را می سازیم، سپس آن را به محل پیاده سازی می بریم. ملات لازم را در کارگاه در محل مورد نظر میریزیم و با یک کاردک روی آن را صاف می کنیم. اولین آجر دیوار را در جای مناسب قرار داده و آن را تراز کنید، سپس در امتداد آجرهای نصب شده بنای ساختمان را قرار می دهیم.

برای اتصال آجر های نصب شده از متر به خط زمین کارگاه یا به طرف کارگاه و … استفاده می کنیم، تا آجرهای جان پناه را با فاصله یکسان از دیوار یا موازی با طرف کارگاه قرار دهیم. همچنین، مطابق با برنامه کاری، با رعایت فاصله ۱۱۴ سانتی متری و قرار دادن آجرها در انتهای دیوار، آنها را تراز می کنیم. سپس با دقت بیشتری روی آجر دوم مراحل حذف بالا و پایین را انجام می دهیم. آجرهای بالا و پایین دیوار را با استفاده از شمش تراز می کنیم.

آجرهای ردیف اول را طبق برنامه کاری قرار دادیم، و سپس آجرها را با یک کاردک ملات کاری می کنیم. ردیف دوم را با استفاده از شمش روی ملات بچینید. از شمش ملات، برای تنظیم ضخامت مواد به یک سانتی متر استفاده می کنیم. بعد از ایجاد الگوهای سه بعدی ابتدا و انتها، با استفاده از شاقول آنها را به صورت عمودی تنظیم می کنیم و سپس برای ملات کاری ردیف سوم از اسپاتول استفاده می کنیم. ما با رعایت حداکثر ۱۰ ردیف، آجر کاری را ادامه می دهیم. دقت کنید که ارتباط بین ردیف ها ذوج (ردیف دوم) و فرد (ردیف اول) باشد. برای باز کردن شمش های باز و بسته از دیوار، بسیار مراقب باشید.

جان پناه

جان پناه

ایزوله کردن جانپناه با اندودکاری ماسه و سیمان صیقلی

ما به صورت اصولی ملات سیمان و ماسه را تهیه می کنیم. ۳۰۰ کیلوگرم در متر مکعب، درجه سیمان ملات در نظر گرفته می شود. حجم ملات جان پناه باید نسبت سه به یک داشته باشد. (سه پیمانه ماسه و یک پیمانه سیمان). برای اسپری کردن اولین لایه ملات در سمت راست دیوار از اسپاتول ساختمانی استفاده کردیم. (اسپرس، به اسپری کردن ملات سیمان روی دیوار گفته می شود).

نصب قرنیز دیوار

با کمچه ملات را روی دیوار بریزید. با رعایت اصول، روی ملات، یک پایه قرنیز ۵ سانتیمتری قرار دهید و برای جا افتادن آن در ملات با تخماق به آن ضربه بزنید. دقت کنید که در این مرحله، کنترل تراز شیب های افقی و عمودی را از یاد نبرید. ما رنگ اضافی را جمع آوری می کنیم و اطراف کار را تمیز می کنیم. نمای ساختمان، پس از بکار بردن روش دیوار کاری برای ایجاد برجستگی، اجرا می شود. پس از کامل کردن سقف، در مرحله نازک کاری، عایق رطوبتی و سیمان کاری اعمال می شود و یک لایه موزاییک یا هر نوع عایق دیگری برای محافظت از رطوبت روی عایق کف قرار می گیرد.

مکان هایی که در آنها جان پناه استفاده می شود

امروزه، برای تماشای بازی های گروهی مانند والیبال، فوتبال و … ورزشگاه های زیادی وجود دارند. در این ورزشگاه ها طرفداران ورزش به تماشای بازی ها می روند. این ورزشگاه ها با ظرفیت معیین ساخته می شوند. از جان پناه، برای نظم بخشیدن، کنترل و پایین نیامدن ظرفیت ورزشگاه استفاده می شود. در ورزشگاه ها وجود این سازه بسیار ضروری است. در حال حاضر، ساختمان هایی که سالها از تاریخ ساخت آنها می گذرد، در سراسر کشور وجود دارند. در این ساختمان ها آسانسور نصب نشده است. برای نصب آسانسور در آنها باید از جان پناه استفاده شود.

بهتر است از جان پناه شیشه ای که فضای کمتری را اشغال می کند، استفاده کنید. در برخی موارد، در برج های مسکونی، بین واحدها، راه روها برای اینکه تاریک و دلگیر نباشند، از جان پناه فلزی یا شیشه ای استفاده می شود. نور از شیشه ها رد شده و برج از حالت بی روح بودن در می آید، علاوه بر این، مانع از سقوط افراد می شود. در برخی موارد نیز، در برج ها، از پنجره هایی که کل ارتفاع دیوار را پوشانده اند، استفاده می شود. بنابراین، برای حفظ جان افراد، جان پناهی از جنس فلز یا کابل در پشت پنجره ها ساخته می شود.

اغلب، در مکان هایی که دارای ارتفاع طبیعی بسیار زیاد هستند، برای محافظت از جان کسانی که در آنجا در رفت و آمد هستند، از جان پناه استفاده می شود. منظور از مکان های دارای ارتفاع طبیعی همان سواحل صخره دار، صخره ها، کوه ها و پرتگاه هایی است که گردشگری در آنها رایج است.

جان پناه

جانپناه

کلام آخر

نرده، دست انداز، جان پناه، هر سه عبارت مورد استفاده برای سازه هستند. امروزه، به علت پیشرفت در ساخت مصالح جدید، این سازه با ساختار ساده مانند گذشته کاربرد ندارد. در جان پناه، از مصالح متفاوتی مانند بتن، آجر، شیشه، کابل، فلز و … استفاده می شود و می توان طرح های متنوعی در ساختمان طراحی کرد.

ارتفاع استاندارد بالکن، سقف، تراس، پله جان پناه توسط بخش چهارم قانون ساختمان ملی، تعیین می شود. این سازه، بخشی از ساختمان است که وظیفه ی آن، حفاظت از جان افراد ساکن در آن منطقه است. اما اگر با مواد مناسب و روش های استاندارد ساخته نشود، خسارات جبران ناپذیر مالی و انسانی در پی خواهد داشت.

این مطالب را هم بخوانید : شیشه دودبندآلاچیق شیشه ای